هرسین در گستره تاریخ

هرسین شهر گلیم ایران
نویسنده : احسان فتاحی هرسینی - ساعت ۱۱:٤٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٩/٢٢

 

 

 

 

 

 

 

هر دستی با هر سلیقه‌ای نقشی دلخواه بر آن می‌زند و از هنر دست بافندگان کرمانشاهی صنعتی پدیدار می‌آید که هر تار و هر پودش با شور و عشق و هنر آمیخته است.
به گزارش خبرنگار باشگاه خبرنگاران کرمانشاه

نوعی زیرانداز که فرش از تکامل آن پدیده آمده و همین دلیلی است بر پیشینه کهن آن که به سال‌های قبل از میلاد بازمی‌گردد؛ به همان وقتی که بشر، بافتن را آغاز کرد، بافتن برای تن پوش و بافتن برای زیرانداز.

گلیم بافی صنعت دستی بسیاری از استانهای کشور است، اما گلیم کرمانشاه و خصوصا گلیم هرسین شهرت جهانی دارد و طرح و کیفیتش زبانزد خاص و عام است. شاید توسعه دامداری و وفور پشم مرغوب یکی از دلایل معروفیت گیلم این منطقه باشد.

معاون صنایع دستی کرمانشاه گفت: اکثر کارگاههای گلیم بافی در خانه های‏‎ ‎روستاییان نقاط مختلف استان وجوددارد دراین میان هرسین به عنوان مرکز عمده تولید گلیم در استان، از شهرتی خاصی برخوردار‎ ‎است. وجود مراتع مساعد جهت پرورش دام ها که تأمین کننده الیاف لازم گلیم هستند خود دلیلی بر متداول بودن گلیم بافی در این نواحی است.. همچنین در زمینه‎ ‎گلیم های هرسین نشانه های بسیاری از درهم تنیدگی تمدن و فرهنگ ها ملاحظه می شود. از جمله مناطق دیگری که در آن گلیم بافته می شود می توان به جوانرود، گیلان غرب و‎ ‎ریجاب اشاره کرد

معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستیو گردشگری استان کرمانشاه هم از شهرت جهانی گلیم کرمانشاه می گوید و از صادرات گسترده آن به کشورهای دیگر.

نصرت ا... سپهر با اشاره به تاریخچه قدیمی گلیم بافی در استان اظهارداشت: قدمت آن به چند هزار سال قبل از میلاد بازمی‌گردد و در شهرستانهای هرسین، گیلانغرب، جوانرود و ریجاب ... رواج بیشتری دارد بخصوص شهرستان هرسین در روستاهای سرماج حسین‌خانی و پریوه .

سپهر یادآور شد: در حال حاضر بین سه تا چهار هزار نفر در استان به هنر گلیم بافی اشتغال دارند گلیم کرمانشاه به کشورهای دیگرهم صادر می شود و در غرفه های بین المللی جایگاه خاصی دارد. همچنین این هنر جایگاه خود را میان مردم حفظ کرده و در بازارهای داخلی و خارجی طرفداران بسیاری دارد.

آموزش گلیم

وی افزود: امروزه علاقه جوانان به آموزش هنر گلیم‌بافی بیشتر شده ویادگیری آن را ازطریق آموزش کلاسهای صنایع دستی و بزرگان خود می‌آموزند

وی درباره روند بافت گلیم، خاطرنشان می‌کند: بعد از تهیه پشم و تبدیل آن به نخ، با رنگ‌های گیاهی، آن را رنگ می‌کنند و بعد داری شبیه دار قالی آماده می‌کنند و گلیم را می‌بافند.

سپهر اظهارکرد: در حال حاضر اکثر گلیم‌بافان از نظر بیمه مشکلی ندارند و تحت پوشش خدمات تامین اجتماعی هستند. مسلما حمایت‌های مالی دولت و ارائه تسهیلات به علاقه‌مندان گامی موثر در جهت رونق این صنعت دستی و هنر کرمانشاهی است همچنین بافندگان این آثار هنری را از طریق شرکت در جشنواره های مختلف که در کشور برگزار میشود معرفی ومورد تشویق قرار میدهیم

موارد کاربرد گلیم

در حال حاضر گلیم وسیله ای است که به عنوان زیرانداز و پرده در چادرها و محلهای عمومی نظیر قهوه خانه ها و نیز در تهیه لوازم زندگی و کار، مانند رختخواب بند (چادر شب)، سجاده، خورجین، جوال دیوارهای چادر، جل اسب، پشتی، سفره و ... استفاده می شود و بافت گلیم و استفاده از آن تقریبا در تمام نقاط ایران رایج است.

قدمت گلیم

در باره قدمت تولید گلیم در ایران اظهارنظر قاطعانه و صریحی نمی توان کرد، زیرا بدلیل آسیب پذیر بودن الیاف نباتی و حیوانی در برابر عوامل جوی، نمونه های زیادی از تولیدات دوران باستان بدست نیامده، اما آنچه مسلم است، گلیم بافی تاریخچه جدا از نساجی ندارد و بدلیل شباهت بافت پارچه های اولیه به بافت فعلی گلیم تقریباً می توان گفت در تولید گلیم و پارچه از الیاف ضخیم تر برای بافت زیرانداز استفاده کرده اند، متاسفانه به دلیل فساد پذیر بودن الیاف گلیم هایی متعلق به دورهای گذشته باقی نمانده است.

گلیم به شکل سنتی‌اش، معمولاً برای پوشاندن زمین، دیوار و یا رواندازی برای حیوانات باربر استفاده می‌شود ولی امروزه به عنوان یک پوشش مدرن برای خانه‌های شهری نیز خریداری می‌شود. 
به گفته وی رنگهای استفاده شده در گلیم سنتی گیاهی هستند، گاهی گلیم‌ها را برای جلوه بیشتر و کهنه شدن رنگ، با چای و پوست گردو شستشو می‌دهند. 
وی ادامه داد: گلیم را می توان از دو جهت بررسی کرد، یکی از نظر بافت و دیگری از نظر نقش، گلیم در بیشتر نقاط ساده بافته می شود. 
اندازه گلیم

گلیم در سایز‌های مختلفی به شکل مستطیل بافته می‌شود از قبیل، 70×100 سانتی متر ، 100×150 سانتی متر که به یک ذرع و نیم مشهور است و متداول ترین اندازه‌ 2×3 متر و 3×4 متر مربع است. 
وی در خصوص تفاوت گلیم با فرش گفت: تفاوت گلیم با فرش در چندین مساله و بصورت عمده در نحوه بافت و اندازه ‌است. 
گلیم نقشه ندارد و در اصطلاح به صورت حسی بافته می‌شود و به ندرت در اندازه بزرگ تر از 3 متر در 4 متر مشاهده می‌شود. اندازه‌های سنتی گلیم براساس ابعاد چادرهای عشایری که آنها را می‌بافته‌اند شکل گرفته ‌است
. 
طرح ونقش گلیم

نقوش چشمه نظامی، و‎ ‎نقوش ترکیبی درخت و لانه گنجشک، مرغابی، مار، عروسک، قیچی، خطوط افقی،عمودی، نقش قرقره راه راه، پنجه گربه، قاچ خربزه، گل مشرفی، گل ترمه و سوزنی از جمله‎ ‎نقوشی هستند که در گلیم های استان به ویژه هرسین دیده می شود

وی افزود: نقوش گلیم به دلیل تکنیک خاص بافت، بیشتر به صورت اشکال هندسی است، با وجود این محدودیت، آن چنان تنوع و قدرت هنری وسیعی دارد که حتی در کتب هنری بین المللی دیده شده که دست بافته روستایی ایرانی (کسی که تحصیلی در زمینه فرم و رنگ ندارد) در مقایسه با کار هنری یک هنرمند ( کسی که تحصیل و تجربه در زمینه هنر دارد) دارای ارزش هنری بیشتری است. 
وی دیگر نقش های گلیم را نقشهای مرغابی، غاز، اردک، خروس، شانه و گل برشمرد که همه این طرحها برگرفته از محیط منطقه است. 
سپهر گفت: طرحها و نقشهای گلیم استان کرمانشاه به سه بخش کلهرنشین، اورامانات و هرسین تقسیم می شود که علاوه بر وجوه مشترک در طرح و رنگ خلاقیتهایی نیز در کار هر منطقه وجود دارد. 

                             نظر بدهید...

comment نظرات ()